.

Polscy Ojcowie Soborowi

Grono Polskich Ojców Soborowych powiększyło się [w roku 1965] osiągając cyfrę 34. […] Głos w dyskusjach nad poszczególnymi zagadnieniami zabierali następujący Polscy Ojcowie Soborowi (podajemy w kolejności chronologicznej):
METROPOLITA Krakowski arcybiskup Karol Wojtyła, w dyskusji nad schematem ,,O  obecności Kościoła  w świecie współczesnym".  Ksiądz  Arcybiskup stwierdził,  że  narzucanie  ateizmu jest ciężkim łamaniem przyrodzonego prawa naturalnego. Kontynuując  swoje  wywody  odnośnie  do ateizmu, powiedział między innymi, że problem ateizmu w pewnym sensie jest zagadnieniem dopełniającym deklarację o wolności religii. W tym przeto świetle należy wyraźnie rozróżnić między ateizmem, który pochodzi z osobistego przekonania, a ateizmem, który posługuje się niesprawiedliwymi środkami, tzn. wywiera nacisk na propagowanie ateizmu. Jeżeli z jednej strony możemy zrozumieć, że ludzie, którzy mają osobiste przekonanie do ateizmu, chcą i innych do tego przekonać, to jednak z dru­giej strony stwierdzamy, że środki, które łamią prawo osoby ludzkiej, jak i prawa społeczności do praktykowania religii, są ciężkimi przekroczeniami prawa naturalnego. Do tego należy każdy przymus również i moralny, szczególnie gdy złączony jest z nim przymus fizyczny, co zachodzi wówczas, gdy wyznanie wiary w życiu publicznym i państwowym staje się prawie niemożliwe, zaś wymagane jest wyznawanie ateizmu i gdy nauczanie młodzieży przepojone jest zasadami ateizmu wbrew woli rodziców. Jeżeli jest to wbrew prawu naturalnemu, by zmuszać siłą do religii, tym więcej jest wbrew prawu naturalnemu, jeżeli zmusza się do ateizmu, szczególnie gdy zmusza się do tego wierzących.
W dyskusji nad rozdziałem „O rodzinie i małżeństwie" zabrał głos koadjutor katowicki ks. biskup Herbert Bednorz. Powiedział on między innymi: Musimy koniecznie zdać sobie sprawę, że rodzina nie może spełniać swych obowiązków wycho­wawczych, gdy pracująca matka spędza większą część dnia poza do­mem. Musi coś zrobić społeczność wyższa od społeczności rodzinnej, aby warunki życiowe rodziny tak się układały, by ojciec i matka mogli w pełni spełniać swe obo­wiązki wychowawcze.
Ks. Prymas Stefan Wyszyński zabrał głos w dyskusji nad rozdziałem „O życiu ekonomicznym i społecznym" w ramach schematu „O obecności Kościoła w świecie współczesnym". Ks. Prymas podkreślił, iż tekst powinien dać mocną odprawę często słyszanym głosom krytyki jakoby Kościół nie dbał o losy świata pracy. Krótkie wprowadzenie historyczne do rozdziału trzeciego schematu mogłoby wykazać, że Kościół zawsze troszczył się o ubogich: przypominał ludziom ich moralne obowiązki również i w dziedzinie gospodarczej. Taka synteza historyczna byłaby — wedle Prymasa Polski — również odpowiedzią na zarzut, iż Kościół popiera kapitalistów. Kardynał Wyszyński dodał, że zarówno kapitalizm jak i komunizm są błędne, ponieważ nie uznają pierwszeństwa osoby ludzkiej. W związku z tym zaproponował zmianę tytułu rozdziału trzeciego z „O życiu ekonomicznym i społecznym" na  „O życiu społecznym i ekonomicznym", bowiem obecny tytuł zdaje się kłaść większy nacisk na rzeczy, niż na człowieka. Wartość produkcji — mówił Kardynał — winna być mierzona pożytkiem, jaki przy­nosi człowiekowi. Nieograniczona produkcja jako cel sam w sobie jest zbyt materialistyczną zasadą. Jest rzeczą smutną — mówił dalej ks. Prymas — że z powodów politycznych towary są czasem sprzedawane taniej zagranicą niż dla konsumpcji wewnętrznej.
W czasie debaty nad rozdziałem „O życiu społeczności politycznej" zabrał głos Metropolita Poznański arcybiskup Antoni Baraniak mówiąc, że zgadza się z tekstem rozdziału który mówi, że jest obowiązkiem chrześcijan współpracować z rządami. Jednakże — kontynuował dalej ks. Arcybiskup — powstaje wielki problem dla chrześcijan żyjących pod władzą rządów areligijnych, czy też szerzących ateizm, jak to jest z dużą częścią ludzkości. Odmienne rozumienie wspólnego dobra może powodować konflikty sumienia. Sobór — zdaniem ks. Arcybiskupa — powinien wytyczyć granice, których wie­rzącym przekroczyć nie wolno we współpracy z ateistycznym rządem. Dyskutant dodał jeszcze, że nie może być wątpliwości co do tego, iż chrześcijanie mogą współpracować z ateistycznymi rządami w działalności dla rzeczywistego dobra obywateli i nad uporządkowaniem życia społecznego. Wreszcie w dyskusji nad rozdziałem piątym schematu XIII-go ,,O problemach pokoju", zabrał głos ordynariusz łódzki ks. biskup Michał Klepacz, zwracając uwagę, z jednej strony na moralne, z drugiej na ekonomiczne źródła wojen oraz takich okropności jak obozy koncentracyjne i ludobójstwo. Jako środki zaradcze ks. Biskup wskazał głoszenie Ewangelii, szerzenie szacunku dla osoby ludzkiej i życia ludzkiego.
W ramach wystąpień Polskich Ojców Soborowych na IV sesji zanotować należy przemówienie ordynariusza diecezji częstochowskiej ks. biskupa Stefana Bareły. Zabierając w imieniu Episkopatu Polski głos w dyskusji nad schematem „O życiu i zadaniach duchowieństwa"  wyraził  on  zdziwienie, że schemat pomija podstawową zasadę bezpośredniej unii kapłana z Chrystusem i synowskiego zjednoczenia z Matką Chrystusa. Jest to zdaniem mówcy opuszczenie ważne z przyczyn zarówno teologicznych, jak i z powodu zamieszania, jakie może wywołać. Z unii kapłana z Chrystusem wynika logicznie unia kapłana z Maryją, jako Matką Mistycznego Ciała Chrystusa. Mówca uzasadnił następnie miejsce Maryi w Kościele, jako możnej Wszechpośredniczki wszelkich łask. Biskup Bareła mówił także o konieczności wprowadzenia do tekstu schematu sformułowania szacunku i miłości wobec Papieża. Obok jedności kapłanów z biskupem, konieczne jest podkreślenie jedności księży z Papieżem.
ARCYBISKUP Wrocławia Bolesław Kominek ogłosił   w wychodzącym w Asyżu czasopiśmie  katolickim  „La  Rocca" niezmiernie ciekawy   artykuł  pt. ,,Czy wiara Polaków jest zbyt na­cjonalistyczna?"    
Przedstawiwszy historyczne związki między religijnością i patriotyzmem Polaków oraz wielką rolę w naszych dziejach Jasnej Góry, ks. Arcybiskup odpowiedział na postawione w tytule pytanie odmownie.
Metropolita Krakowski ks. arcybiskup Karol Wojtyła wykorzystał kilkudniową przerwę w obradach Soboru i udał się — zaproszony przez biskupa Autun, Lucien Lebrun — na kilkudniowy pobyt do Francji. W uroczystość świętej Małgorzaty Marii Alacoque, inicjatorki kultu Najświętszego Serca Jezusowego, ks. arcybiskup Wojtyła celebrował Mszę św. pontyfikalną w Paray-le-Monial, w starej bazylice romańskiej, wybudowanej w swoim czasie przez mnichów z pobliskiego Cluny. Tego samego dnia po południu ks. Arcybiskup wygłosił okolicznościowe przemówienie w języku francuskim. W czasie pobytu we Francji arcybiskup Wojtyła odwiedził również słynną protestancką wspólnotę zakonną Taizé (w pobliżu Cluny), korzystając z zaproszenia jej przełożonego, brata Rogera Schultza.


Tekst (niepodpisany) ukazał się w "Naszej Rodznie" - 12 (255) 1965, s. 9-11.

34-2-1.jpg (40134 Byte)


Na ilustracji:

Okładka
książki
poświęconej
Vaticamum II